
Dobharshaothrú an Aontais
Sainmhíníonn Comhbheartas Iascaigh an Aontais Eorpaigh (CBI) an dobharshaothrú mar ‘thógáil nó saothrú orgánach uisceach ag úsáid teicnící atá ceaptha chun táirgeadh na n-orgánach atá i gceist a mhéadú thar acmhainneacht nádúrtha an chomhshaoil, i gcás ina bhfanann na horgánaigh faoi úinéireacht duine nádúrtha nó dhlítheanaigh le linn chéim na tógála agus an tsaothraithe, go dtí an bhuaint agus an bhuaint san áireamh’.
Tá an dobharshaothrú ar cheann de na hearnálacha táirgthe bia is mó fás ar domhan agus cuireann sé níos mó agus níos mó leis an soláthar bia domhanda agus leis an bhfás eacnamaíoch.
San Eoraip, tá ról ríthábhachtach ag an dobharshaothrú i bhforbairt shocheacnamaíoch na limistéar cósta agus abhann agus i gcaomhnú na habhann muirí agus an chultúir iascaireachta. In 2020, shroich earnáil dobharshaothraithe an Aontais 1.2 milliún tonna de mhéid díolachán agus EUR 3.9 billiún de luach láimhdeachais agus bhí thart ar 57 míle duine fostaithe go díreach ag obair do thart ar 14 mhíle fiontar. Is micrifhiontair agus fiontair bheaga iad sin go príomha agus is gnách go mbíonn siad faoi úinéireacht teaghlaigh (STECF 24-14).
Is in CBI 2013 atá bunús dlí bheartas dobharshaothraithe an Aontais, arb é is aidhm dó tacú le fás earnáil dobharshaothraithe an Aontais agus, ag an am céanna, a hinbhuanaitheacht eacnamaíoch, chomhshaoil agus shóisialta a áirithiú chun foinse bia shláintiúil a chur ar fáil do shaoránaigh an Aontais agus chun rannchuidiú le slándáil bia. Go sonrach, le hAirteagal 34, ‘Dobharshaothrú inbhuanaithe a chur chun cinn’, bunaítear modh comhordúcháin oscailte idir na Ballstáit bunaithe ar Threoirlínte Straitéiseacha an Choimisiúin maidir le dobharshaothrú AE níos inbhuanaithe agus níos iomaíche (a glacadh den chéad uair in 2013 agus a athbhreithníodh in 2021).
Is colún lárnach de chomhordú straitéiseach an bheartais dobharshaothraithe san Aontas iad na treoirlínte sin agus féachann siad le hearnáil dobharshaothraithe de chuid an Aontais a thógáil atá iomaíoch agus athléimneach; glacann sé páirt san aistriú glas; glacadh sóisialta agus faisnéis do thomhaltóirí a áirithiú; cuireann sé leis an eolas agus leis an nuálaíocht. Bunaithe orthu sin, iarradh ar na Ballstáit athbhreithniú a dhéanamh ar a bPleananna Straitéiseacha Náisiúnta Ilbhliantúla (MNSPanna) le haghaidh an dobharshaothraithe, áit nach mór dóibh a bpleananna, a gcuspóirí agus a mbearta iomchuí a leagan amach chun dobharshaothrú inbhuanaithe a chur chun cinn agus a fhorbairt ina gcríoch. Is féidir teacht ar MNSPanna foilsithe, lena n-áirítear achoimre i mBéarla, faoin rannán Faisnéis Tíre ar shuíomh gréasáin AAM.
Táthar ag tacú le cur chun feidhme na dTreoirlínte Straitéiseacha agus na bPleananna Straitéiseacha Náisiúnta Ilbhliantúla le cistiú a chuirtear ar fáil sa Chiste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMID), a leanfaidh ó 2021 go 2027. Le cláir chistiúcháin eile de chuid an Aontais, amhail Fís Eorpach nó BlueInvest II, maoinítear taighde agus tionscadail a bhaineann le dobharshaothrú freisin.
Faigh tuilleadh eolais faoi earnáil dobharshaothraithe an Aontais ag na naisc seo a leanas:
- Ard-Stiúrthóireacht na nGnóthaí Muirí agus na hIascaireachta sa Choimisiún (AS MARE)
- An Coiste Eolaíoch, Teicniúil agus Eacnamaíoch um Iascach (CETEI) — Earnáil Dobharshaothraithe an Aontais — Tuarascáil Eacnamaíoch 2024 (CETEI 24-14)

Sásra Cúnaimh Dobharshaothraithe an Aontais
Is é is aidhm do Shásra Cúnaimh Dobharshaothraithe an Aontais tacú leis na Ballstáit, le tionscal an dobharshaothraithe, agus le páirtithe leasmhara ábhartha eile, i gcur chun feidhme Threoirlínte Straitéiseacha 2021-2030 maidir le dobharshaothrú níos inbhuanaithe agus níos iomaíche san Aontas, trí chúnamh lóistíochta, riaracháin agus teicniúil a sholáthar, chomh maith le hionad ilfhreastail le haghaidh eolais agus cleachtas maidir le dobharshaothrú inbhuanaithe san Aontas.
Tá an Sásra Cúnaimh ina chuid de Chonradh Seirbhíse arna bhainistiú go comhpháirteach ag an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um an Aeráid, Bonneagar agus Comhshaol (CINEA) agus ag AS MARE. Tá an cuibhreannas á chomhordú ag NTT DATA, Poseidon, SCOPE — Netcompany, Cumann Dobharshaothraithe na hEorpa (EAS) agus Ardán Teicneolaíochta agus Nuálaíochta Dobharshaothraithe na hEorpa (EATIP). Cuireadh tús leis an gConradh Seirbhíse i mí Iúil 2024 agus beidh sé i bhfeidhm go dtí mí an Mheithimh 2026.
Cuspóirí
Cuireann AAM tacaíocht lóistíochta, theicniúil agus riaracháin ar fáil don Choimisiún Eorpach agus do Bhallstáit an Aontais chun na treoirlínte straitéiseacha nua a chur chun feidhme.
Go sonrach, tá roinnt cuspóirí fíor-riachtanach chun go mbainfidh AAM an Aontais a sprioc dheiridh amach:
- Eolas, dea-chleachtais a bhailiú agus a chomhroinnt, imeachtaí ábhartha a chur chun cinn, nuacht agus faisnéis eile faoi dhobharshaothrú inbhuanaithe san Aontas a scaipeadh.
- Saineolas teicniúil a chur ar fáil maidir le dobharshaothrú inbhuanaithe trí thacú leis an gCoimisiún Eorpach treoirdhoiciméid agus páipéir chúlra a fhorbairt maidir le gnéithe éagsúla den bheartas dobharshaothraithe
- Uirlisí oiliúna agus ríomhfhoghlama a fhorbairt maidir leis na treoirdhoiciméid agus na páipéir chúlra sin
- Freagra a thabhairt ar cheisteanna ó na Ballstáit agus ó pháirtithe leasmhara maidir leis na treoirdhoiciméid a forbraíodh
- Imeachtaí, ceardlanna, comhdhálacha, oiliúint agus cruinnithe teicniúla a eagrú atá dírithe ar Bhallstáit an Aontais, ar thionscal an dobharshaothraithe agus ar pháirtithe leasmhara eile chun tacú le cur chun feidhme threoirlínte straitéiseacha an Aontais maidir le dobharshaothrú.
Lárionad Tagartha an Aontais Eorpaigh do Leas Ainmhithe Uisceacha (EURCAW-Aqua)
Ionaid Tagartha an Aontais do leas ainmhithe (dá bhforáiltear faoin Rialachán maidir le Rialuithe Oifigiúla, a glacadh i mí an Mhárta 2017, lena gcomhchuibhítear rialacha an Aontais maidir le rialuithe oifigiúla feadh an tslabhra agraibhia ina iomláine), bunaítear iad chun cabhrú le Ballstáit an Aontais ina rialuithe oifigiúla ar rialacha leasa ainmhithe ar fheirmeacha, le linn iompair agus tráth an mharaithe.
Cruthaíodh Lárionad Tagartha an Aontais Eorpaigh do Leas Ainmhithe Uisceacha (EURCAW-Aqua) a seoladh i mí Eanáir 2024 i gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/625 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus tacóidh sé le gníomhaíochtaí an Choimisiúin Eorpaigh agus na mBallstát trí staidéir eolaíocha agus theicniúla a dhéanamh, chomh maith le cúrsaí oiliúna a dhéanamh agus torthaí taighde agus faisnéis faoi nuálaíochtaí teicniúla a scaipeadh, ag díriú go príomha ar leas éisc, ceifileapóid agus deiceapóid.
Tabharfar tosaíocht do speicis uisceacha feirme a bhfuil tábhacht eacnamaíoch ag baint leo do dhobharshaothrú na hEorpa. Tá struchtúr EURCAW-Aqua leagtha amach chun aghaidh a thabhairt ar na príomhdhúshláin a bhaineann le measúnú a dhéanamh ar leas na n-orgánach uisceach, eadhon an líon mór speiceas saothraithe, éagsúlacht na gcóras feirmeoireachta agus timpeallachtaí uisceacha éagsúla.
Déanfaidh agus éascóidh EURCAW-Aqua an taighde i réimse tearcfhorbartha leas na n-ainmhithe uisceacha agus glacfaidh sé páirt i bhfor-rochtain agus feasacht an phobail.
Tacóidh obair EURCAW-Aqua le cuspóirí leasa ainmhithe uisceacha atá sna Treoirlínte Straitéiseacha maidir le Dobharshaothrú Eorpach Inbhuanaithe.
An Chomhpháirtíocht Eorpach maidir le Sláinte agus Leas Ainmhithe (EUP AHW)
Is comhpháirtíocht Eorpach chomhchistithe í an Chomhpháirtíocht Eorpach maidir le Sláinte agus Leas Ainmhithe (EUP AHW) le haghaidh taighde agus nuálaíochta a cruthaíodh ar thionscnamh an Choimisiúin Eorpaigh chun aghaidh a thabhairt ar ghalair thógálacha ainmhithe, lena n-áirítear ainmhithe uisceacha, agus chun leas ainmhithe a chur chun cinn.
Tá sé beartaithe leis an gComhpháirtíocht, a seoladh in 2024, EUR 360 milliún a infheistiú thar thréimhse seacht mbliana chun borradh a chur faoin taighde agus chun comhar idir na gníomhaithe uile a éascú.
Is é is aidhm don Chomhpháirtíocht feabhas a chur ar an gcomhar trasearnála agus, trí chur chuige Aon Sláinte Amháin agus Aon Leas Amháin, tionchar sochaíoch a sholáthar.
Tá cuspóirí EUP AHW ag teacht leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus leis an straitéis ghaolmhar ‘Ón bhFeirm go dtí an Forc’ le haghaidh córas bia atá cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol.
An Chomhpháirtíocht um Aistriú Fuinnimh le haghaidh Iascach agus Dhobharshaothrú an Aontais (ETP)
Is ardán comhoibríoch í an Chomhpháirtíocht um Aistriú Fuinnimh le haghaidh Iascach agus Dhobharshaothrú an Aontais (ETP) a ceapadh chun dlús a chur leis an aistriú fuinnimh in earnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe na hEorpa.
Sheol an Coimisiún Eorpach an Clár um Aistriú Fuinnimh in 2023, agus téann sé i ngleic le bacainní teicniúla, airgeadais agus rialála trí pháirtithe leasmhara a thabhairt le chéile chun réitigh phraiticiúla inghníomhaithe a chruthú.
Is féidir le páirtithe leasmhara ar fud earnáil an dobharshaothraithe agus an iascaigh a bheith ina gcomhaltaí den chomhpháirtíocht. Tá sé i gceist leis an gComhpháirtíocht go dtabharfaidh rannpháirtithe aghaidh ar phríomhréimsí amhail nuálaíocht, teicneolaíocht, scileanna agus airgeadas trí idirphlé téamach agus ceardlanna téamacha.
Rannchuideoidh aschuir ó na gníomhaíochtaí sin le treochlár (deonach) a fhorbairt, ina mbeidh garspriocanna intomhaiste gearrthéarmacha, meántéarmacha agus fadtéarmacha in éineacht le gníomhaíochtaí nithiúla, agus é mar aidhm an earnáil a threorú i dtreo na haeráidneodrachta faoi 2050.
Feidhmíonn an Chomhpháirtíocht um Aistriú Fuinnimh mar mhol chun eolas a chomhroinnt, chun dea-chleachtais a thaispeáint, agus chun béim a leagan ar thionscadail nuálacha a thacaíonn leis an aistriú fuinnimh.
Ina theannta sin, oibríonn an Chomhpháirtíocht um Aistriú Fuinnimh Grúpa Tacaíochta um Aistriú Fuinnimh inar féidir le Páirtithe Leasmhara na Comhpháirtíochta um Aistriú Fuinnimh comhoibriú chun dúshláin a phlé, cuir chuige straitéiseacha a fhiosrú, agus rannchuidiú le todhchaí na hearnála a mhúnlú.